Ayna Efekti

Zaman Süreci: Yansıma
1983 yapımı ikonik Scarface (Yaralı Yüz) filminde Tony Montana karakterine ait bir replik vardır; “The eyes, Chico. They never lie.”
Bir şekilde değiştirilemeyen bir olgu yansıma. Gerçeği, özü net biçimde gösteren tanım. Veya üzerinizdeki etkileri dışarı taşıyan bir oluşum. Deneyimlerimizle şekillenen varlığımızın değiştirilemeyen algısı.
Kabul edebildiğimiz dahi edemediğimiz yansımalarımızla ilerliyoruz. Ne kadar göstermemeye çalışsak da anlaşılan, hissedilen, sezilen enerjimiz; yine aynı yansımaları içinde barındıranlar tarafından bilinecektir. Bu frekans aralığından saklanamayız, görmezden gelemeyiz ve kapatamayız; zamanı geldiğinde bir gün mutlaka sezileceğimizi bilmeliyiz.
Kendimizi yansıtan insanlarla, kendimizi yansıtan olaylarla, yer ve mekânlardayız. Bu dönüşen ve ilerleyen bir olgudur hayatımızda. Varlığımıza göre bulunuruz her alanda, her duyguda ve her durumda.
Yansımanın mistizmi her zaman ilgimi çeken bir alandır ve bunun mekânlar üzerindeki somut etkilerini değerlendireceğim bir yazıdayız bu ay. Maddesel etkiler soyutun varlığını şekillendirebilir.

Karar Verelim: Derinlik, Genişlik, Aydınlık
Mekânlarda yansıma konusunu somut olarak ayna malzemesiyle değerlendireceğim. Mekân tasarımında pek çok etki için kullanılabilen bu malzeme ile tasarımı kuvvetlendirmek mümkün. Aynanın mekânlarda kullanım etkileri arasında derinlik kazandırmak, mekânı olduğundan daha geniş, ferah göstermek ve mekân aydınlatmasında destek sağlamayı söyleyebiliriz. Bu alanların yanında dekoratif, işlevsel ve estetik anlamda da değer kazanan bir malzeme.
Malzemenin dar bir koridorda duvar kaplaması olarak kullanılması koridora derinlik kazandırır. Ayrıca bu kullanım işlevsel olarak kendimizi görebileceğimiz bir alan yaratır ve ışığın yansımasıyla daha aydınlık bir alan kazanmaya katkıda bulunur.
Yaşam alanında kullanılan aynalar mekânı olduğundan daha büyük gösterecektir ve dahi estetik bir vizyon kazandırarak mekân tasarım bütünlüğünün algılanmasında daha büyük ölçüde etki yaratır. Çift kat bakış açısı mekânın farklı açılardan da görülüp algılanabilmesini sağlar, böylelikle sanatsal bir bütünlük ve çeşitlilik de sağlanabilir. Yansıtma özelliği sayesinde hem kullandığımız aydınlatma ışıklarını hem de mekâna gelen güneş ışığını mekân içerisinde dağıtır.
Dekoratif obje olarak kullanımı mekânda yansıtma özelliğinden dolayı etkili bir ışık oyunu ve görüş açısı kazandırır. Çeşitli objeler üzerinde kullanımı ve dahi belirli ölçülerde belli alanlarda değerlendirilmesi mekânın zenginleştirilebildiği bir tasarımdır. Mobilya üzeri kaplama; dolap kapakları, dresuar ayakları ve sehpa tablası gibi pek çok alanda hem dekoratif hem de mekânı algısal kavram illüzyonları sağlayabileceğimiz bir malzemedir. Görselimizi besler, büyütür ve daha geniş bir algı sağlar.
Kullanım açısından saf olarak ya da bazı kireçlendirilmiş, aşındırılmış, eskitme yüzey çeşitleriyle malzeme ham maddesi olarak da mekâna ve tasarıma bağlı seçilebilir pek çok modeli mevcut. Boyut, form ve çerçeve tasarımlarıyla da mekâna uygun bütünlük kazanacak şekilde pek çok opsiyona sahip.
Gizleme etkisi de bulunan bu malzeme ile örneğin bir portmantoyu komple ayna kapaklardan tasarlayarak bu hacmin etkisini görülmez bir illüzyonla mekâna kazandırabiliriz. Pek çok etkiyi bünyesinde barındıran bu malzeme derinliğin yanında büyütme, yansıtmanın yanında aydınlatma gibi pek çok fonksiyonel özellikleri de mekâna bir arada kazandırabilir.
Malzemenin yüzey, form ve tasarım çeşitliliği ve kullanım alanlarındaki mekân, bölüm ve amaçlanan etki çeşitliliği sayesinde kendisi için geniş bir kullanım alanına sahibiz.

Sonuç Değerlendirmesi: Büyütme
Aynalar gördükleri her neyse onu büyütürler. Yüksek bir mekânda bir pencere varsa ayna karşısında o zaman mekânınıza gökyüzünü dolduracaktır. Aynı etki negatif görseller için de geçerlidir. Bu yüzden kullanımına dikkat edilmesi gerekir. Görüşünde büyüyecek görsellerin seçimi bu malzeme için kilit noktalardan en önemlisidir bence.
Aynı şekilde hiçbirimizin gözleri de yalan söylemeyecektir. Bu yüzden karşınızdaki manzarayı dikkatle seçebilmemizi dilediğim bir kasım ayı diliyorum. Asıl tasarımın başlangıcı için O’ndan bir yansıma olduğumuzu ve asıl varlığımızın eşsizliğinin özümüze bahşedilenleri güzellikle, gerçek olarak yansıtabilmek olduğunu hatırladığımız bir ay olsun.

Restoratör İç Mimar
Betül AKYAZI

 @marben.design